ಅನ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮ

ನನಗೂ ಈ ಆಹಾರಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಾಂಧವ್ಯವಿದೆ!

ಕೆಲಸದ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಧಾವಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ‘ಊಟ’ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸಿವಿನ ಕರುಳು ಕೂಗನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಒಂದೆರಡು ತುತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಪೂರ್ಣ ಊಟದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನಾನು ಜೀವ ಹೋದರೂ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಚೇರಿಯ ಗದ್ದಲದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆತುರಾತುರವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಊಟ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಮನೆ. ಮನೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಸಣ್ಣ ಕೆಫೆ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಾಗಿರಬೇಕು.

ಆದರೆ, ಅಷ್ಟು ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಏನೋ ಕೊರತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿಯೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಎದುರಿಗಿರುವ ತಟ್ಟೆಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಹದ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಹಾಕುವ ‘ಇಂಧನ’ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಚಿರಂತನ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ: ಅನ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮ — ಆಹಾರವೇ ದೈವ.

ಅನ್ನವನ್ನು ದೈವದಂತೆ ಕಾಣುವುದೇಕೆ?

ಭಾರತೀಯ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ-ಧಾನ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಮಗಿರುವ ಕರುಳ ಬಳ್ಳಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕವರ್ ಕಟ್ಟಿ ಮಾರುವ ವಸ್ತುವಲ್ಲ; ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳು ಜೀವದ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತ!

ಆಧುನಿಕ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಬೆಳೆಯು ಜೀವ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನ ಸಾವಿನ ನಡುವಿನ ಏಕೈಕ ಸೇತುವೆಯಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನದ ಹಿಂದೆ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಬೆವರು, ಮುಂಗಾರಿನ ಮಳೆ, ಹಗಲಿರುಳಿನ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಊರಿನ ಶ್ರಮವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅನ್ನವನ್ನು ಪೋಲು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಸ್ವತಃ ಜೀವ ಸಂಕುಲವನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿದಂತೆ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಆಳವಾದ ಗೌರವದ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು ನಮಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ರಕ್ತಗತವಾಗಿವೆ:

• “ಬಿದ್ದ ಕಾಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮುಗಿದು ಇಡು, ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯಬೇಡಿ”: ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಒಂದು ಕಾಳು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೂ ನಾವು ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ದಾಟುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯುವುದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಲಹುವ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆಗೆ ಮಾಡುವ ಅಪಚಾರ.
• “ಬಡಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕಾಯಿಸಬೇಡಿ”: “ಅನ್ನ ಬಿಸಿಯಿದ್ದಾಗಲೇ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೋ” ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯ ಮಾತು. ತಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೂರುವುದು ಆ ಆಹಾರಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೇಯಿಸಿದ ಕೈಗಳಿಗೂ ಮಾಡುವ ಅಸಮಾಧಾನ.
• “ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಡಿ”: ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ನದ ಜೊತೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವುದಾಗಲಿ, ಅಡುಗೆಯನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ತೆಗಳುವುದಾಗಲಿ, ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಊಟ ಮಾಡಿ ಚೆಲ್ಲುವುದಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲ.
• ಅನ್ನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುವುದು: ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅನ್ನದ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಆಣೆ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಾತು. ಏಕೆಂದರೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನೇ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಜೀವಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ!

ಆಹಾರವನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಬರಿ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾತಲ್ಲ. ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ಅನ್ನವೇ ನಾಳೆ ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ರಕ್ತ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯದ ಅರಿವು.

ನೆಲದ ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಡೈನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್

ನಾವು ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಏಕೆ ಅಷ್ಟು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು ಗೊತ್ತೇ?

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚಾಪೆ ಹಾಕಿ ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಬರಿ ಕುರ್ಚಿಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಲ್ಪನೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ನಮ್ಮ ನರಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ—ದೇಹ ಸಡಿಲಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮೊದಲ ತುತ್ತು ಸೇವಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ದೇಹ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಇಂದು modern ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಜಾಗವನ್ನು ಡೈನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ಅಂತರಾಳದ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದೇ: ಊಟಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಬೇಕು. ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಆ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯು, “ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಆತುರಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ವಿರಾಮ.

ಚಮಚ ತಂದಿಟ್ಟ ಅಂತರ

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಊಟದ ತಟ್ಟೆಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಚಮಚ ಅಥವಾ ಫೋರ್ಕ್ ಹಾಕಿ ಊಟ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೊಂಚ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ!

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಯ ಅನ್ನದ ನಡುವೆ ತಂಪಾದ ಲೋಹದ ಚಮಚವನ್ನು ತಂದಿಡುವುದು ಆ ದೈವಿಕ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನೇ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಒಂಥರಾ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕಾವ್ಯ. ಬೆರಳುಗಳು ತಾಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಅನ್ನದ ಕಾವು, ಹದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ; ಬಾಯಿ ಆ ರುಚಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಾರನ್ನೋ ಅನ್ನವನ್ನೋ ಕಲಸುವಾಗ ನೀವು ಫೋನಿನಲ್ಲೋ, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲೋ ಮುಳುಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ! ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಚಮಚ ಬಳಸುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕೃತಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅನ್ನದೊಡನೆ ಇರಬೇಕಾದ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಗೋಡೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ಅನ್ನದ ನಿಜವಾದ ಸವಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು

ನಾವು ಯಾವುದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅನ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂಬ ಈ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು, ನಮ್ಮ ಆಂತರಂಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಮನೆಯ ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿಯೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಶಾಂತವಾದ ಕೆಫೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೋ ಕುಳಿತಾಗ ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ—ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿಯೆಂದರೆ ಬರಿ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಎದುರಿಗಿರುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಈ ಧಾವಂತದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಊಟಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತುತ್ತಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿಯುವುದು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನಿಶ್ಯಬ್ದ ನೆಮ್ಮದಿ.